Cudzy znak towarowy – jak z niego korzystać we własnym biznesie?

Karolina Bonarska-Lenarczyk11 marca 2017Komentarze (0)

Zapewne nie zaprzeczysz, gdy stwierdzę, że żyjemy w czasach, w których z każdej niemalże strony jesteśmy otaczani różnego rodzaju grafikami, hasłami, ikonkami, znakami i wszelkiego rodzaju logotypami. Duża cześć z nich to zastrzeżone znaki towarowe.

Kto z nas nie zna znaku towarowego BMW, VISA, Gucci, Microsoft czy Chanel…i setek innych. Posługiwanie się przez przedsiębiorców znakami towarowymi, które są doskonale rozpoznawalne i kojarzone z konkretnymi produktami spowodowało, że powstała nawet aplikacja telefoniczna polegająca na odgadywaniu do jakiego producenta należy dany znak towarowy 🙂

Znaki towarowe to nie tylko konkretne logo ujęte jako grafika, rysunek czy znak słowno-graficzny. To może być także specjalnie dobrana kompozycja kolorów, forma przestrzenna (np. forma opakowania) czy nawet zapach. Więcej na ten temat przeczytasz we wpisie ZNAK TOWAROWY – a co to takiego? Ze względu na swoją rozpoznawalność znaki towarowe mogą stanowić znakomitą dźwignię handlu i są świetnym narzędziem marketingowym.

Czy zastanawiałeś się kiedyś zatem jak można korzystać z cudzego znaku towarowego, aby nie narazić się na zarzut nielegalnego działania? Być może prowadzisz biznes, w których chętnie posłużyłbyś się zastrzeżonym znakiem towarowym innego przedsiębiorcy, a nie do końca wiesz jako to zrobić zgodnie z prawem i czy w ogóle możesz. Ostatnio kwestię tę rozstrzygałam w artykule, który przygotowałam dla magazynu ambitnych kobiet MADAME.

Co do zasady wykorzystywanie chronionych prawem znaków towarowych bez zgody uprawnionego jest niedopuszczalne. Podmiot rejestrujący w urzędzie patentowym znak towarowy nabywa do niego 10 – cio letnie prawo wyłącznego używania w sposób zawodowy i zarobkowy. Okres ochronny może zostać oczywiście przedłużony na kolejne lata.

Używanie znaku towarowego może polegać w szczególności na:

  • posługiwaniu się znakiem w celach reklamowych i marketingowych
  • umieszczaniu go na towarach objętych ochroną
  • wprowadzaniu do obrotu produktów oznakowanych znakiem
  • umieszczaniu go na dokumentach firmowych
  • świadczenia usług pod tym znakiem

Mówiąc wprost zatem, zasadą jest, że właściciel znaku ma całkowitą władzę na tym kto i jak posługuje się jego znakiem towarowym.

Jakkolwiek z istoty chronionego znaku towarowego wynika zatem uprawnienie do jego używania wyłącznie przez właściciela, to są w tym zakresie jednak pewne odstępstwa. Pozwolą Ci one na legalne używanie cudzego znaku towarowego, nad którym właściciel traci swoją całą władzę. Przyznasz bowiem, że taka „absolutna władza” właściciela nad znakiem towarowym szkodziłaby swobodnemu obrotowi towarami. Wyobraź sobie, że aby sprzedać komuś samochód marki np. VOLVO i do tego zamieścić w Internecie ogłoszenie o sprzedaży wykorzystując logo producenta, musiałabyś wcześniej uzyskać zgodę właściciela znaku. Niedorzeczne, prawda?

O jakie odstępstwa zatem chodzi?

Mam tu na myśli wyczerpanie prawa ochronnego na znak towarowy. Konstrukcja ta pozwala na dalszą sprzedaż towarów opatrzonych znakiem towarowym objętym ochroną. Zgodnie z przepisami art. 155 prawa własności przemysłowej:

prawo ochronne na znak towarowy nie rozciąga się na działania dotyczące towarów ze znakiem, polegające w szczególności na ich oferowaniu do sprzedaży lub dalszym wprowadzaniu do obrotu towarów oznaczonych tym znakiem, jeżeli towary te zostały uprzednio wprowadzone do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez uprawnionego lub za jego zgodą”.

Chodzi w praktyce zatem o to, aby osoba legalnie nabywająca towar oznaczony znakiem towarowym danego producenta, mogła zgodnie z prawem sprzedać ten towar dalej oraz posługiwać się logo producenta w celach reklamowych i informacyjnych (np. umieszczać produkt w prospektach informacyjnych czy broszurach reklamowych).

A zatem  całkowicie legalnie możesz używać cudzego znaku towarowego, jeśli nastąpiło „wyczerpanie prawa”.

Generalnie brzmi to dość prosto. Jednakże decydując się faktycznie na wykorzystanie i umieszczenie logo danego producenta warto upewnić się, czy Twoje działania mieszczą się we wskazanej powyżej regulacji. O co należy zatem zadbać?

Otóż z wyczerpaniem prawa będziemy mieć do czynienia jeśli:

  • towar z zastrzeżonym znakiem towarowym został legalnie wprowadzony do obrotu (nie ma wyczerpania prawa w przypadku kradzieży towaru)
  • doszło do faktycznego wydania towaru z danym znakiem
  • towar został wprowadzony do obrotu przez właściciela znaku lub za jego zgodą

A zatem, gdy prowadzisz sklep internetowy z obuwiem sportowym, zakupiłeś wcześniej buty marki np. NIKE, to możesz tym towarem swobodnie dysponować, a logo NIKE całkowicie legalnie używać w celach reklamowych i informacyjnych na stronie Twojego sklepu lub w drukowanych materiałach reklamowych.

Wyczerpanie prawa do znaku ma miejsce, jeżeli towary oznaczone tym znakiem zostały wprowadzone do obrotu na obszarze Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG).

Towar musi zostać wprowadzony do obrotu przez właściciela znaku. W praktyce chodzi tutaj de facto o sprzedaż towaru. Pamiętaj, że wyczerpanie prawa do znaku nie zachodzi, gdy właściciel znaku wydzierżawił lub oddał towar w leasing.

Wyczerpanie prawa do znaku dotyczy konkretnego egzemplarza towaru. Oceniając czy w danym przypadku doszło do wyczerpania prawa, należy ustalić gdzie i przez kogo dany produkt został wprowadzony do obrotu. Nie można bowiem mówić o wyczerpaniu prawa do znaku jeżeli oznakowany towar w ogóle jeszcze nie trafił na rynek albo trafił, ale do kraju spoza obszaru EOG.

Dotyczy to tak produktów spoza kontynentu, np. z Azji, Afryki czy Ameryki Południowej, jak i produktów krajowych wprowadzonych do obrotu wyłącznie do krajów spoza obszaru EOG. Producenci tych pierwszych towarów mogą przecież zwyczajnie nie chcieć, aby ich produkt trafił na rynek europejski. Natomiast producenci tych drugich mogą natomiast dedykować swój produkt wyłącznie grupie docelowej zamieszkującej inny kontynent.

Tak jest np. z polską marką napojów KABISA podbijającą  rynek afrykański.

Pamiętaj zatem, że nabywając produkt, który został wprowadzony na rynek poza EOG, możesz mieć problem z legalnym wykorzystaniem znaku towarowego oznaczającego ten produkt. Natomiast już w sytuacji, w której właściciel znaku towarowego wprowadzi na rynek któregoś z państw EOG towar oznaczony zastrzeżonym znakiem, to pamiętaj, że traci on nad nim swoją absolutną władzę, a Ty w ramach wyczerpania prawa do znaku możesz ze znaku legalnie korzystać, w tym wprowadzać towar oznaczony tym znakiem do obrotu. 🙂

{ 0 comments… add one now }

Leave a Comment

Previous post:

Next post: